Bondgenootschappen in beeld:
verkenning van organisatienetwerken en de onderliggende instrumentatie

Samenvatting

Organisaties hebben één duidelijk doel voor ogen: het adequaat bedienen van markten en klanten. Organisaties kunnen dat steeds minder zonder hulp van anderen. De vraagstukken zijn te complex, er is veel concurrentie en de dynamiek in de economie is te groot. Daarom zijn steeds meer organisaties in deze economisch moeilijke tijden op zoek naar bondgenoten. In de praktijk zien we dan ook een toename van genootschappen door de vorming van allianties, ketens en organisatienetwerken.
Organisatienetwerken moet u zien als drie of meer in teamverband werkend partijen. Bondgenoten die gezamelijk de reis onderweg naar morgen durven aan te gaan. Het is een reis die veelbelovend lijkt, maar die ook niet geheel vrij is van gevaren. Hoe ga je met die gevaren om? Wie zoek je uit voor het genootschap? Welke kwaliteiten zijn nodig om het reisdoel te behalen en eventuele tegenslagen onderweg te kunnen opvangen? Over welke competenties moeten onze bondgenoten beschikken om echt toegevoegde waarde te hebben in het genootschap? Hoe zorg je ervoor dat het bondgenootschap ook tijdens de reis overeind blijft? En waar slaat samenwerking om in tegenwerking en misschien zelfs in regelrechte concurrentie? Kortom: hoe voorkom je dat bondgenoten met elkaar gaan concurreren? Het antwoord op deze vragen is niet gemakkelijk te geven. Maar kwaliteitsmanagement biedt hierbij hulp.

Bij Total Quality Management (TQM) gaat het erom te zorgen dat het gehele voortbrengingsproces goed loopt. Door het hele netwerk van samenwerkende bedrijven heen, dus van begin tot eind. Er wordt gekeken naar de mate van beheersing van het proces, naar wat er te verbeteren is en op welke manier. Dit vormt ook de kern van TQM. Daarvoor is grondige kennis van de totale keten en de inrichting van het organisatienetwerk nodig. De insteek van het lectoraat is dan ook om vanuit een bedrijfskundige invalshoek te kijken naar de grenzen van organisaties en de raakvlakken die daartussen zitten. De beheersing van deze raakvlakken en het wegnemen van barrières is cruciaal. Daarvoor zijn bedrijfskundige instrumenten in te zetten. Maar niet alle instrumenten zijn altijd nuttig of geschikt. Het gebruik daarvan is afhankelijk van het verbetervermogen en leervermogen van de betrokken organisaties. Het verbetervermogen van deze afzonderlijke bondgenoten bepaalt of verbeterslagen efficiënt en effectief verlopen en of het netwerk in zijn geheel beter functioneert en presteert.
In ons betoog nemen we u graag mee op reis naar het land van organisatienetwerken. We gaan in op de opkomst van bondgenootschappen, de betekenis van kwaliteitsmanagement voor deze bondgenootschappen en de gereedschappen (tools) die zijn ontwikkeld. Tot besluit gaan we in op praktijk voorbeelden op basis van een aantal interviews onder Nederlandse bedrijven.

Bladzijde 2: Inleiding   >>>